این تحقیق به کلاس انسان شناسی شهری ناصر فکوهی در مقطع کارشناسی انسان شناسی در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در نیم سال دوم سال تحصیلی 1386-87 ارائه شده است.
قطعاً اولین مسئله ای که به ذهن خواننده دربرخورد با عنوان این کارپژوهشی می رسد وجود تقابل میان دوکلمه جشن ومرگ است اینکه آیا می توان مراسم مربوط به مرگ افراد را نوعی جشن تلقی نمود؟
ابتدا بهتراست نگاهی دوباره به تعریف جشن ازدیدگاه دکترناصرفکوهی داشته باشیم . جشن عبارت از مجتمع گروههایی از افراد درزمان ومحلی خاص که همراه با شادی ، مبادله هدیه ، ریتم و ضرباهنگ ، موسیقی ، وجود باور و اعتقاد و ... همراه است .
ازتعریف بالا چندین فاکتور را می توان طبقه بندی نمود: 1- تجمع گروهی از افراد 2- وجود زمان ومکان خاص 3- شادی درجشن 4- مبادله هدیه 5- موسیقی 6- وجود باور واعتقاد
کافی است نگاهی به مراسم عزاداری درایران بیاندازیم . گروهی ازافراد درزمان خاص ( سه روز چهل روز یکسال پس از فوت ) و مکان خاص ( مسجد ، حسینیه .... ) گردهم جمع می شوند که این تجمع با وجود اعتقادبه ادامه حیات متوفی در جهان دیگر همراه است . درمناطقی ازایران درجشن مرگ حرکات نمادین همانند زدن دست به سینه بطورجمعی نیز اجرا می شود .
همچنین مبادله هدیه،ریتم، موسیقی نیز در مراسم سوگواری در برخی از مناطق ایران دیده شده است بنابر این سوگواری تمامی مؤلفه های جشن مرگ به جز شادی را در بر دارد که می توان از شادی به عنوان عنصری با اهمیت کمتر نسبت به سایر عناصر چشم پوشی نمود.
باری مراسم سوگواری در قالب یک جشن دراین پژوهش مورد بررسی همه جانبه ازدیدگاه انسانشناسی شهری قرارگرفت .
میدانی که دراین تحقیق انتخاب شد یک مراسم سالگرد فوت است زیرا از این طریق اطلاعات کاملی از میدان بدست آمد و مورد استفاده قراگرفت . تلاش براین بود که نقش فضا و بالاخص فضای شهری درتعامل با جشن و عناصر آن مورد توجه قرار گیرد.میدان موردنظردر دوفضای شهری ( تالار ومنزل ) و یک فضای غیر شهری ( گورستان ) موردمطالعه قرارگرفت. در این راستا ابتدا پنج عنصر از عناصر جشن شامل فضا ،زمان،شرکت کنندگان،اقتصادوخوراک انتخاب گردید ،پس از ان این عناصر را در رابطه با فضا بلاخص فضای شهری مورد بررسبی قرار گرفتند هدف نشان دادن تاثیر وتاثرات میان این جشن وبه طور کلی جشن های از این دست با فضای شهری بود امید است هدف مذکور محقق گردیده باشد.
برای خواندن این تحقیق در اینجا کلیک کنید.