هر چیزی را نمیتوان به هر زبانی ترجمه کرد. به طور کلی، هر قدر ساختار دو زبان و نوع فرهنگ ها متفاوت و از هم دور باشند، ترجمه مشکلتر میشود. مشکلاتی که سبب میشود نتوان مطلبی را از زبانی به زبان دیگر ترجمه کرد انواع گوناگونی دارد. یکی از این موارد ترجمه جناس و به طور کلی بازی با زبان است. به گفتگوی زیر توجه کنید:
- چرا بیقراری؟
- برای اینکه قرار دارم.
چگونه میتوان این گفتگو را با این زیبایی به زبانی دیگر ترجمه کرد؟ یا اینکه، مثلاً، برای کلمة کاریکلماتور چه معادلی میتوان در انگلیسی پیدا کرد؟ این نوع ترجمهناپذیری ترجمه ناپذیری زبانی است. نوع دیگر مشکلی است که در ترجمة کلمات فرهنگی، کلماتی تنیده در فرهنگی خاص مانند شاهد، رند، مطرب و مستحب در شعر کلاسیک ایرانی پیش میآید. یکی دیگر از مشکلات ترجمه پیچیدگی زبان است. برخی از نویسندگان نمیتوانند یا نمیخواهند زبان ساده به کار گیرند. نوشتههایی وجود دارد که محصول توهمات هنرمندانه و گاه نزدیک به هذیاناند. ترجمه این گونه نوشتهها نیز غالباً راضی کننده نیست.
برای خواندن کل مقاله در اینجا کلیک کنید.
این مقاله نخستین بار در مجله مترجم منتشر شده است و سردبیر آن را برای تجدید انتشار در اختیار انسان شناسی و فرهنگ قرار داده است.