آودا خشناساهی اَدَتَئی اَزدا بَواتیی پارسَهیه مَرتیهیه دورَیی اَرشتیش پراگمَتا. اَدَتَیی اَزدا بَواتی پارسَه مَرتیه دورَیپیی هَچَا: پارسا پرتَرَم پاتی یجَتا
اگر می اندیشی که چند است شمار کشورهایی که داریوش شاه زیر فرمان دارد، پس نگاره ها را بنگر که اورنگ مرا بر دوش دارند. آنگاه خواهی دانست که نیزه ی مرد پارسی بسی دورتر جای رفته و بسی دورتر از پارس رزم جسته و نبرد آورده است.
کتیبه ی آرامگاه داریوش بزرگ در نقش رستم
1. گویا داریوش نخستین کسی بود که اززهی مرد پارسی سخن گفت و به این حقیقت اشاره کرد که جنگاوران پارسی نیزه دار در سراسر جهان کهن به نیرومندی و قدرت شهره بوده اند. در کتیبهی نقش رستم، نگارنده ای که احتمالا کسی جز خشایارشا نبوده، از زبان پدرش داریوش چنین متنی را بر گور وی حک کرده: "مردی هستم ورزیده، هم به دست و هم به پا. به هنگام سواری، سوارکاری خوبم. در تیرافکنی، تیراندازی چیره دستم، چه بر اسب باشم و چه پیاده. در نیزه وری، نیزه وری خوبم. خواه از روی اسب و خواه از روی خاک. " دقیقا همین عبارت، در کتیبه ی خشایارشا در تخت جمشید نیز دیده می شود . این نکته که داریوش سربازان خویش را با نیزه هایشان شناخته و خویشتن را به خاطر هنرش در نیزه بازی ستوده باشد، البته چندان هم دور از انتظار نیست، چرا که می دانیم داریوش خود برای دیرزمانی به عنوان نیزه¬دارِ کمبوجیه، فرزند کوروش در نظام ارتشی هخامنش یان خدمت می کرد ، و گویا خشایارشا نیز پیش از نیل به مقام سلطنت چنین مقامی را در برابر داریوش داشته است. از این رو چند نکته آشکار می شود. نخست آن که در ارتش هخامنشی، منصبی والا به نام نیزه داری وجود داشته است که بالاترین درجه ی آن به نیزه داری شاهنشاه مربوط می شده است و دارندهی آن نوعی سپهبدِ عالیرتبه محسوب می شده است. در حدی که ولیعهدِ نامداری مانند خشایارشا و سردار برجسته ای مانند داریوش زمانی دارنده ی آن بوده اند.
برای خواندن کل مقاله در اینجا کلیک کنید.