فهرست
شرق شناسی رشته ای است که سرِ دراز دارد. اسلام شناسی، عرب شناسی) و ایران شناسی و شناسی های دیگر زیر شاخه های همین رشته دانشگاهی اند که در مغرب زمین ریشه گرفته است و در محافل و مجامع و مراکز علمی غرب مورد بحث و تتبع، تدریس و تحقیق، کند و کاو قرار می گیرد. این پدیدۀ شناخت شناسیِ چند صد ساله به تدریج که گسترش یافته و ژرفا گرفته است صورت های متفاوتی پیدا کرده، افزار های نرمی آفریده و بنا بر مصلحت زمانی و مکانی، رنگ های مختلف علمی به خود دیده... ادامه مطلب
آلبرتو موراویا که نام اصلی اش آلبرتو پینکرله بود در 28 نوامبر 1907 در خانواده ای ثروتمند در رم به دنیا آمد . موراویا یکی از رمان نویسان برجسته ایتالیا در قرن بیستم است که در رمان هایش به بیگانگی اجتماعی ، آشفتگی های روحی و عاطفی در جهان مدرن ، فساد اخلاقی و اگزیستانسیالیسم می پردازد. موراویا با رمان ضد فاشیست خود با عنوان « دنباله رو » به شهرتی جهانی دست یافت و همین رمان برناردو برتولچی ، فیلمساز نام آور ایتالیایی را بر آن داشت تا فیلمی با همین عنوان بسازد... ادامه مطلب
مجله بخارا که تا کنون شب هایی همچون شب بهرام بیضایی ، نصرت کریمی ، دکتر هوشنگ کاووسی و منوچهر طیاب را در بزرگداشت هنرمندان سینمای ایران برگزار کرده ، شصت و چهارمین شب خود را به « فرهاد ورهرام » مستند ساز برجسته ایران اختصاص داد. این مراسم عصر روز یکشنبه شانزدهم تیرماه با همکاری مرکز هنرپژوهی نقش جهان در محل این مرکز برگزار شد... ادامه مطلب
در چارچوب کنفرانس بین المللی خانواده و خویشاوندی که در خرداد 1387 به وسیله دائره المعارف بزرگ اسلامی و انجمن ایران شناسی فرانسه در ایران (ایفری) در تهران برگزار شد. ناصر فکوهی سخنرانی خود را با عنوان: « بحران روابط بین جنسیتی و تحول نهاد ازدواج و خانواده در روند توسعه فرهنگ شهری ایران» ارائه داد که در اینجا خلاصه ای از این سخنرانی را می خوانیم. مشروح این سخنرانی به صورت یک مقاله علمی در آینده منتشر خواهد شد. در این سخنرانی تلاش شده است به یکی از معضلات اساسی جامعه کنونی ایران که به احتمال قوی در چشم انداز کوتاه و میان مدت به مثابه یکی از پیچیده ترین و مشکل ساز ترین مسائل جامعه ما باقی خواهد ماند و بی شک باید برای آن تدبیرهای متعددی اندیشید، اشاره شود... ادامه مطلب
مایکل بوروی استاد جامعهشناسی دانشگاه برکلی کالیفرنیا و نایب رئیس انجمن بینالمللی جامعهشناسی (ISA) که در پی پیوستن انجمن جامعهشناسی ایران به آن انجمن و به دعوت انجمن جامعهشناسی ایران به ایران سفر کرده است؛ در نخستین روزهای ورود خود به تهران، در دیداری که با اعضای هیات مدیره انجمن جامعهشناسی ایران داشت، به بررسی زمینههای همکاری و توسعه روابط علمی دو جانبه میان جامعهشناسان ایرانی با انجمن بینالمللی و چالشهای موجود در این زمینه پرداخت... ادامه مطلب
نشست «بیاضه؛ روستایی کهن بر کنار کویر»، عصر روز دوشنبه 22 اردیبهشت در سرای اصلی اهل قلم برگزار شد. در این نشست که به بررسی کتاب «بیاضه» تالیف و تحقیق منصوره سپهری، منتشر شده توسط موسسه انتشارات امیرکبیر اختصاص داشت، محمدحسن گنجی با اشاره به مشکلات جهان جدید با توجه به ازدیاد جمعیت گفت: در نتیجه این مسائل، تعادل بین انسان و محیط از بین رفته است... ادامه مطلب
دوشنبه 9 اردیبهشت 1387 دومین سخنرانی دکتر اورلی نوو با موضوع شمنیسم نوشتاری در انجمن جامعهشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد. رابطه متقابل و پیچیده قدرت متمرکز سیاسی با گروههای قومی و ریشههای شکلگیری چنین رابطهای موضوع سخنرانی اول خانم نوو بود. فرایند یکسانسازی برای رسیدن به هارمونی کیهانی یا جامعهای کمونیستی در طول تاریخ چین موضوع دیگر این سخنرانی بود که به طور خاص بر روی یک منسک بومی یعنی منسک بازگشت ارواح از خلال نوشتار های شمنی در چین تاکید داشت... ادامه مطلب
روز یکشنبه 29 اردیبهشت 1387، از ساعت 11:45 تا 13:30 ، ناصر فکوهی سخنرانی ای با عنوان «بدن و هویت» در چارچوب مجموعه سخنرانی های مطالعات فرهنگی که دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه برگزار می کند، در محل این دانشکده واقع در تهران، خیابان دکتر شریعنی سه راه ضرابخانه ، ارائه خواهد داد. در این سخنرانی عمدتا به رویکرد انسان شناسی نسبت به موضوع «بدن» یا «کالبد» پرداخته می شود، اما با فاصله گرفتن از رویکردهای کلاسیک از جمله نظریه مارسل موس در «فنون کالبدی» و همچنین نظریه های مربوط به اسطوره شناسی و مفاهیم سلامت و بیماری، که از مفاهیم بسیار رایج در انسان شناسی هستند، در این سخنرانی که خلاصه ای از آن بزودی در پایگاه «انسان شناسی و فرهنگ» منتشر خواهد شد، سخنران به تشریح مفهوم بدن در سیستم های ترکیبی بیولوژیکی / فرهنگی و مقایسه ای میان فرهنگ های مدرن و باستانی در این زمینه می پردازد تا بیش از هر چیز بحث خود را بر استراتژی های «هویت یابی» و «هویت زدایی» کالبدی در جهان امروز متمرکز کند... ادامه مطلب
ارتباط میان جوامع و گروههای انسانی بیش از آنکه ناشی از شناخت باشد بر اساس تصورات کلیشهای شکل میگیرد که برخاسته از نیازها و ساختار شناختی خود آن جامعه است. این مسئله اگرچه درون مرزهای یک کشور و درمیان گروههای به ظاهر مشابه نیز به صورت قدرتمندی وجود دارد اما با فاصلهگذاری جغرافیایی و مرزبندی سیاسی شدت میگیرد و کاملا بر اساس تصورات ذهنی عمل میکند. نباید تصور کرد که در جهان کنونی با گسترش ارتباطات شناختهای کلیشهای از میان میرود زیرا ساختار قدرت که بر اساس تمایز گذاری میان گروهها عمل میکند تا بتواند اعمال خود را توجیه کند چنین تصوراتی را تقویت میکند... ادامه مطلب
با آنکه ولتر، مونتسکیو و ژان ژاک روسو همروزگار دنی دیدرو بودند و نقش مهمی در تحولات فکری و ادبی قرن هجدهم داشتند اما دیدرو ناشناختهتر از آنهاست. دیدرو در سال ۱۷۱۳، دو سال پیش از مرگ لویی چهاردهم متولد شد و در ۱۷۸۴ در 70 سالگی درگذشت. دیدرو فیلسوف، رماننویس، نمایشنامهنویس و نظریهپرداز است و از منادیان ادبیات داستانی نوین در غرب به شمار میرود. وی از رهبران و متفکران عصر روشنگری است. دیدرو 20 سال از عمر خود را صرف ترجمه و تدوین دایرهالمعارف کرد. «ژاک قضا و قدری و اربابش» رمانی است فلسفی که حاصل دوران پختگی دیدرو است و شاید بهتر از همه آثار او صفات نویسندگی مولف را نشان میدهد... ادامه مطلب
ششمین نشست همایش «کنکاش های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران» با عنوان «فرهنگ و نظریه اجتماعی» برگزار شد و در آن ناصر فکوهی، سارا شریعتی و نعمتالله فاضلی عقاید خود را بیان کردند. شریعتی بر لزوم «مساله شناسی»در جامعهشناسی ایران تاکید کرد. فاضلی از لزوم توجه به «فردیت» توسط جامعهشناسان و نقش «دل» در تحقیقات سخن گفت و ناصر فکوهی هم اظهار داشت که جوامع انسانی امروز بیشتر از هر زمانی در طول تاریخ، قدرت محورند تا علم محور... ادامه مطلب
همایش سه روزه انسان شناسی تصویری در روزهای چهاردهم تا شانزدهم اسفند ماه 1386 توسط انجمن علمی مردم شناسی و با همکاری کانون فیلم و عکس دانشگاه سیستان و بلوچستان، کارشناس انجمن های علمی دانشگاه و با حمایت مدیر گروه مردم شناسی ، آقای لرافشار در دانشگاه زاهدان برگزار شد. این همایش ، صبح روز شانزدهم اسفند در مکان سینما تئاتر مهندسی دانشگاه زاهدان ، پس از نمایش فیلم « سوشیوس» اثر مستند ساز ایرانی ،« حسن نقاشی» و با سخنرانی دکتر ناصر فکوهی پیرامون انسان شناسی سینما به کارخود پایان داد... ادامه مطلب
فیلم "دماغ به سبک ایرانی" ساخته مهرداد اسکویی به بررسی گسترش عمل جراحی زیبایی بینی در میان افراد مختلف در ایران میپردازد. فیلم مستندی گزارشی از دورهای در ایران است که عمل زیبایی بینی در ابتدای گسترش همهجانبه خود است و در نتیجه همچنان پدیدهای جالب و توجهبرانگیز در سطح عمومی محسوب میشود. اسکویی در این فیلم گروههای مختلف درگیر در این پدیده را به تصویر میکشد، از موافقان چنین عملی مانند دختران و پسران جوان عملکرده و یا در انتظارعمل، متخصصان گوش وحلق و بینی و مجریان شبکههای ماهوارهای تا مخالفان و به ویژه فعالین حوزه روحانیت و حتی کسانی که وارد این تجارت پرسود شدهاست... ادامه مطلب
شاهنامه خوانی نوعی از خنیاگری به شمار میآید که همواره در میان عشایر بویژه عشایر لُر زبان در طول قرنها مایه سرگرمی بوده است. شاهنامه خوانی در بین ایلات لرستان بوسیله بعضی افراد با سواد انجام میگرفت. اما شاهنامه خوانان ایلیاتی برخلاف خنیاگران سنتی و نقالان شهری از راه شاهنامه خوانی امرار معاش نمیکنند. هرچند بعضی از سران ایلات همواره شاهنامهخوانان را در دستگاه خود نگه میداشتند که به هنگام بزم و رزم به شاهنامه خوانی می پرداختند... ادامه مطلب
شهابی در این زمینه توضیح داد که در واقع ما در این دوره، شاهد دو رویکرد افقی و عمودی هستیم. در رویکرد عمودی، نگاه سلسله مراتبی وجود دارد اما در مقابل، در رویکردهای افقی، بدن انسان نه تنها نسبت به ذهن و روح در درجه پایینتری قرار نمیگیرد؛ بلکه از منزلت بالاتری نیز برخوردار است. به عبارت دیگر، در اینجا نظام سلسله مراتبی به نوعی واژگون میشود. نمونههای این وضعیت در نگاه بودایسم و هندوئیسم قابل ملاحظه است. در این موارد، اولاً انسان هیچ برتریای نسبت به سایر جانداران ندارد و ثانیاً رابطه ذهن و بدن نیز در حالتی افقی قابل بررسی است.... ادامه مطلب
دکتر پیمان متین در مقدمه بحث خود، برای اشاره به اهمیت بیماری ایدز در سطح جهان، با استناد به آمار جهانی در این رابطه، اعلام کرد که روزی 14 هزار نفر بر اثر این بیماری در دنیا میمیرند و تا به امروز 42 میلیون نفر به این دلیل کشته شدهاند. این در شرایطی است که هنوز که هنوز است هیچ موفقیت قابل ذکری برای کنترل و درمان آن به دست نیامده است. وی در اشارهای کوتاه به تاریخچه این بیماری گفت: سال 1981 در لسآنجلس چند بیمار همجنسگرا به بیمارستانها مراجعه کردند که مرضهای بسیار نادری در قالب یک نوع سرطان پوستی و ذات الریه داشتند... ادامه مطلب
اگر نام رب گرییه به طور کلی ارتباط تنگاتنگی با اندیشه ی رمان نو دارد از این روست که هیچ کسی بهتر از او احساس نگارشی تازه و قطع رابطه هایی را که در این نگارش ایجاب می کند نداشته است . او این مسئله را در نخستین مقالات نظری خویش به خوبی تحلیل کرده است .این مقاله ها به رغم شیوه بسیار تجربی شان تصویر گر خود آگاهی حادی از مسایل رمان مدرن هستند ." راهی برای رمان آینده " سراسر ادبیاتی را که بر پایه ی تقدم روانشناسی و اعماق درون بنا شده است به محاکمه می کشاند... ادامه مطلب
گروه علمی- تخصصی انسانشناسی فرهنگی انجمن جامعهشناسی ایران در یکی دیگر از سلسله نشستهای خود در پاییز سال 86، موضوعی با عنوان "شهرشناسی از منظر گورستان" را مورد بحث و بررسی قرار داد. در این جلسه، محمدرضا حائری یکی از معماران و شهرسازان فعال در کشور به سخنرانی پرداخت. وی در مقدمه سخنان خود به معرفی مفهوم شهرشناسی و رابطه آن با انسانشناسی پرداخت و در این باره گفت: طی صد سال گذشته نوعی فضای شناخت مفهومی تجزیه شده در مطالعات شهری حاکم شده است... ادامه مطلب
دکتر علی بلوکباشی از پیشکسوتان مردمشناسی در ایران و رئیس بخش مردمشناسی دائرهالمعارف بزرگ اسلامی است. گروه علمی- تخصصی مطالعات انسانشناسی فرهنگی انجمن جامعهشناسی ایران در نخستین نشستی که در سال تحصیلی 85-86 برگزار کرد، با دعوت از وی، موضوع مراسم قربانی در ایران را مورد بحث و بررسی قرار داد. بلوکباشی سخنان خود را اینگونه آغاز کرد: به طور کلی مناسک قربانی نهاد پر رمز و رازی است که از دوره اساطیری تا امروز، در تمام جوامع جهان وجود داشته است... ادامه مطلب
ژان روش متولد 1917 در فرانسه، درسال 2004 و در سن 86 سالگی در یک تصادف رانندگی ، هنگامی که برای تهیه آخرین فیلم مردم نگارانه اش در افریقا به سر می برد، کشته شد و بدین ترتیب تا به آخر نسبت به این قاره و مردمان شاد و سرزنده و در عین حال فقیر و تنگدشتش وفادار ماند. میراث بزرگ ژان روش در زمینه فیلم های مستند و مردم نگارانه که به بیش از 120 فیلم می رسد... ادامه مطلب