مروری بر خطوط فکری صادق هدایت در این بخش سعی می شود با دید انسان شناختی به ابعادی از تفکر و اندیشه صادق هدایت پرداخته شود. ذکر این نکته ضروری است که هدایت یک مردم شناس حرفه ای نبوده و هرگز ادعای خلق اثری در این حوزه را نداشته است و بنابراین نمی توان اندیشه هایش را نقد انسان شناختی کرد. اما از آن جا که علوم مختلف به ویژه علوم انسانی, در تقابل اندیشه ها با یکدیگر, میراث فکری – فرهنگی یک ملت را می سازند, در پیوند میان ادبیات و علوم اجتماعی می توان به نقاط مشترکی دست یافت... ادامه مطلب

نگاهی به جامعه شرپا، از منظر مناسکشان (1978) این متن فرم کامل شده و به انتشار رسیده ی رساله ی اورتنر است که در سال 1970 به پایان رسیده بود و به هنگام انتشار نام آن تغییر یافت. نام رساله پیش از انتشار غذای فکر: یک نماد کلیدی در فرهنگ شرپا بود. در این کار، اورتنر به بررسی ساخت جامعه ی شرپا می پردازد که به نظر وی همان اندازه که از طریق بررسی نمادهای مناسکی قابل مطالعه است، از طریق بررسی تضاد و کشمکش نیز تحقیق پذیر است. اورتنر کتابش را با یک توصیف مردم نگارانه از این جامعه آغاز می کند و در ابتدای هر فصل از کتابش نیز به توصیف یک منسک بودایی یا آیین غیر مذهبی موجود در فرهنگ شرپا می پردازد... ادامه مطلب

در این نوشتار به معرفی زندگی و آثار انسان شناس فمینیست آمریکایی شری بث اورتنر می پردازم. این انسان شناس آمریکایی شهرت کنونی خود را بیش از هر چیز به دلیل فعالیت هایش در حوزه ی زنان و جنسیت کسب کرده است. شری بث اورتنر که در دانشگاه شیکاگو تحصیلات خود را به پایان رسانده است و از سال 2004 تا کنون استاد دانشگاه UCLA در لس آنجلس است، یکی از بنیان گذاران شاخه ی انسان شناسی فمینیستی است... ادامه مطلب

3ـ2 پاسخ گویی به سوالات 1ـ‌ شما چند سال است که ساکن شهرک اکباتان هستید؟ 2ـ چرا اکباتان را برای سکونت انتخاب کرده‌اید؟ (وضعیت اقتصادی، امکانات، سکونت دوستان و سایر اعضای خانواده....) پاسخ گروه اطلاع‌رسان به این سوال را بر اساس در در نظر گرفتن زمان، می‌توان به سه گروه عمده تقسیم کرد. گروه اول کسانی هستند که بخش عمده اسطوره شهرک اکباتان پیرامون آ‌ن‌ها به وجود آمده‌است، یعنی کارمندان دولتی پیش از انقلاب (1357) که خانه‌ها را بر اساس واگذاری منازل به کارمندان دولتی دریافت کرده‌اند. اما دلیل این که این گروه حاضر به پذیرش زندگی در چنین فضایی شده‌اند(امکانات کم آن زمان شهرک و فاصله زیاد از تهران) را باید در موقعیت اجتماعی و اقتصادی آنان جستجو کرد... ادامه مطلب

شهرهای کنونی تنوع فضایی بی شماری دارند که در نتیجه ضروت اجتناب ناپذیر زندگی شهری به وجود‌آمده‌اند. خرده‌فرهنگ‌های متعدد شهری بنا به هویت اجتماعی خود با معنا کردن نشانه‌ها در فضاهی شهری حرکت می‌کنند. این پژوهش با تکیه بر روش‌های مشاهده و مصاحبه سعی بر شناخت هویت اجتماعی ساکنان شهرک اکباتان شهر تهران دارد تا بتواند به نگرش آنان نسبت به فضاهای شهری دست یابد. سالمندان، شاغلین، جوانان و زنان خانه‌دار ساکن شهرک اکباتان، مقایسه خود را به عنوان محور اصلی برپا ساختن هویت با توجه به دو معیار زمان(سال‌های پیش از انقلاب) و مکان(فضاهای شهر تهران و کشورهای اروپایی و آمریکایی) انجام می‌دهند... ادامه مطلب

انسان شناسی شناختی یک رویکرد ایدئالیست برای مطالعه شرایط انسان است. رشته انسان شناسی شناختی روی مطالعه روابط بین فرهنگ انسانی و اندیشه انسانی متمرکز می شود. در مقابل، بعضی رویکردهای انسان شناختی اولیه به فرهنگ، فرهنگ ها را به عنوان پدیده مادی ملاحظه نکرده اند، بلکه بیشتر سازمان های پدیده مادی هستند . انسان شناسان شناختی مطالعه می کنند که چگونه افراد اشیاء مادی، حوادث و تجربیاتی که جهان آنها را می سازد درک می کنند و سازمان می دهند همانطور که افراد مورد مطالعه، آنها را دریافت می کنند. این رویکردی است که تأکید می کند چگونه افراد واقعیت رابر طبق مقولات شناختی بومی خویش، نه مقولات شناختی انسان شناس درک می کنند. انسان شناسی شناختی ادعا می کند که هر فرهنگی وقایع و زندگی مادی و عقاید را بر اساس ضوابط خودش تنظیم می کند... ادامه مطلب

ذر دهه های اخیر, انسان شناسی نمادین و گرایش نمادگرایانه در تحلیل های انسان شناختی, به مثابه رویکرد معنوی و ذهنی به فرهنگ, جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است. چراکه برخلاف برخی دیدگاه های جبرگرایانه ماتریالیستی, اغلب انسان شناسان بر اهمیت ذهن گرایی و ابعاد معنوی فرهنگ بر اعتلای حیات بشری تاکید دارند. ادوارد ساپیر (1884-1939), انسان شناس و زبان شناس معروف آمریکایی, نمادگرایی را چنین تشریح می کند: « ظاهراُ می توان در همه معانی نمادگرایی دو عامل مشترک یافت... ادامه مطلب

محله‌ها به معنای سنتی‌شان، نهادهای اجتماعی ریشه‌داری در زندگی شهرنشینی ما بوده‌اند و همچنان نیز در برخی نقاط شهرها وجود دارند. طبیعتا ساکنین مناطق مختلف شهر، شهرنشینی را به عنوان الگوی واحدی از یک سبک خاص زندگی تجربه نمی‌کنند و این بیش از هر چیز، ریشه در مسائل خاص هر منطقه و شرایط فرهنگی ساکنانش دارد. این مقاله با بررسی تطبیقی سه محله در شهر قزوین نشان می‌دهد که تجربه زندگی در مناطق فقیر و اقلیت‌نشین جنوبی این شهر بیشترین تماس را با مفهوم سنتی محله دارد و از این لحاظ در مقابل مناطق تازه ساخت و ثروتمندنشین شمالی آن قرار می‌گیرد که فاقد حداقل نشانه‌هایی از وجود محله است. بافت تاریخی و متوسط نشین مرکزی شهر قزوین نیز در حدفاصل این دو قرار می‌گیرد... ادامه مطلب