فهرست
این نوشته که صورت خلاصه ای از مقاله ای زیر چاپ است، نخست به مقایسه داستان گاو برمایه با گاومادر ماروت ها، ایزدان جنگاور در ریگ ودا می پردازد و موارد مشابه را در دیگر اساطیر اقوام هند و اروپایی کند و کاو می کند. سرآخر نمادهای موجود در داستان پریانی «ماه پیشانی» را با داستان فریدون و ضحاک پیوند می دهد و معنای نمادین برخی از عناصر این داستان را تشریح می نماید. کوشش بر این است تا پس از توصیفی از گاودایۀ فریدون، بر پایۀ بررسی های تطبیقی، ار تباط گاو و ماه در داستان ماه پیشانی روشن تر شود. سر آخر نماد پردازی خاصی را که در این دو داستان در پیوند با ماه، شاخ گاو، گرزگاوسر و خمره وجود دارد، توضیح داده شود... ادامه مطلب
سهشنبهی گذشته وقتی به نیویورک وارد شدم همان احساسی را داشتم که دوسال قبل در پی ورود به بیروت که زیر بمباران اسراییل بود پیدا کردم ـ احساس ورود به یک منطقهی جنگی. مامور مهاجرت بعد از این فهمید من اقتصاد سیاسی درس میدهم گفت: «خب، حدس میزنم شماها الان باید در همهی کتابهای درسیتان تجدیدنظر کنید.» رانندهی اتوبوسی که سوار شده بودیم به مهمانان با این جمله خوشامد گفت: «خانمها و آقایان، اینجا هنوز نیویورک است، اما والاستریت پیدا نیست، همانطور که برجهای دوقلو ناپدید شدند.»... ادامه مطلب
اغلب از دانشجویان کارشناسی یا کارشناسی ارشد انسانشناسی و جامعهشناسی در ایران میشنوم که «مگر میشود از دانشگاههای آمریکا برای دکترای انسانشناسی پذیرش گرفت؟» یا «حالا پذیرش هم اگر گرفتیم، مگر کسی به ما بورس یا کمک هزینه تحصیلی میدهد؟». پاسخ من همیشه این است که پذیرش و بورس گرفتن از دانشگاههای آمریکا کاملآ ممکن است، به شرط اینکه راه و چاه درخواستدادن را یاد بگیرید، مقدار زیادی برای این کار وقت و توان بگذارید، و درست برنامهریزی کنید. در این مقاله، بعضی از ملزومات و نکات اساسی درخواستدادن به دانشگاههای آمریکایی را شرح میدهم... ادامه مطلب
در میان ایزدان کهن ایرانی، برخی کمتر از بقیه شهرت دارند. این که ایزدانی مانند پارندی و درواسپ و رام شهرتی فروپایه تر از مهر و بهرام و هورمزد دارند، برای همگان امری بدیهی و طبیعی مینماید. چرا که اینان نیروهای طبیعی فرعی و جزئی تری را نمایندگی می کنند، و معمولا همچون همراهان ه نقش هایشان در ذهن مردمان داشته¬ است، همواره با این تفسیر ساده قابل توجیه نیست. چه بسا که ایزدی در دورانی تاریخی اهمیتی بیشتر داشته باشد، و به مرور زمان کارکرد خویش را از دست داده باشد، یا ایزدی فرعی و فروپایه که در مقطع تاریخی خاصی خویشکاری مهمی را بر عهده گرفته باشد و به کانون مرکزی ایزدکده ی ایرانی برکشیده شده باشد... ادامه مطلب
عهد جدید عنوان مجموعه آثاری است که مسیحیان به کتاب مقدس افزودهاند. این مجموعه مشتمل بر بیست و هفت اثر است که جملگی به زبان یونانی نگاشته شدهاند، هرچند شواهدی در دست است که انجیل مَتّی دارای نسخه اصلی آرامی بوده است. این بیست و هفت نوشته جایگاه یگانهای در منابع مسیحیت دارند، چرا که معیار ایمان و عالیترین منبع دینی مسیحیان شمرده میشوند. عهد جدید بخش دوم کتاب مقدس را تشکیل میدهد و بخش نخست این اثر که در اصل کتاب دینی یهودیان است، از سوی مسیحیان "عهد عتیق" نام گرفته تا این دو قطعه از یکدیگر تمایز یابند... ادامه مطلب
مقاله حاضر تلاشی است برای تبیین چگونگی شکل گیری معنی در ادبیات و درک این معنی از سوی خواننده ای که به فضای متن ادبی گام می نهد. برای پرداختن به این مهم نگارنده بر مبنای مفرضات مورد تایید خود به بحث و بررسی واحدهایی خواهد پرداخت که به نظر وی در شکل گیری معنی در متن ادبی موثرند... ادامه مطلب
در روزهایی که جهان بهتزدهی حملات تروریستی یازدهم سپتامبر بود، جرج بوش رییسجمهور امریکا خطاب به کنگره، مردم این کشور و شاید جهانیان گفت: «ما به دفاع از آزادی فراخوانده شدیم... جنگ ما علیه تروریسم با القاعده آغاز میشود اما در آنجا پایان نمییابد و این جنگ زمانی پایان مییابد که تمامی گروههای تروریستی در سرتاسر جهان کشف شوند، متوقف شوند و شکست خورند.» جرج بوش بدین ترتیب افکار عمومی را برای کارزار نظامی درازمدت و پردامنه بر علیه تروریسم و با داعیهی آزادی آماده میساخت... ادامه مطلب
همه چیز از تأمل و اندیشه در معنای آزادی سرچشمه میگیرد. هر جا که تفکر در مورد آزادی وجود ندارد هیچ چیز با اهمیّت دیگری هم وجود نخواهد داشت. تأمل واندیشه در مورد آزادی و نه شعار آزادی، مهمترین و اصلیترین تفاوت بین جوامع و دورهها است. هستند جوامعی که شعار آزادی سرمیدهند بدون اینکه به آن بیندیشد؛ جوامعی نیز هستند که آزادی را تجربه میکنند و در آن تأمل میکنند بدون آنکه آن را به شعارهای دهن پرکن بیالایند. تاریخ ما تاریخ شعارهای آزادی است و نه تاریخ تأمل و اندیشه در آزادی. باید تمایز بزرگی میان شعار آزادی و تأمل در آزادی قائل شویم. سردادن شعار آزادی هرگز به معنای وجود کسی که در آزادی تأمل میکند نیست... ادامه مطلب
امروزه پاساژها و مراکز خرید به بخش جدائیناپذیری از هویت شهری بدل شدهاند. به گونهای که از زوایای متفاوت در کانون مطالعات علمی قرار گرفتهاند. مقاله حاضر، به بررسی فضاهای اجتماعی شکلگرفته در مرکز خرید گلستان میپردازد. این مقاله از طریق روش مردمنگاری ، زیست روزمره آدمهائی که به این مراکز خرید میآیند را وارسی میکند. همین طور در این مقاله، به شکل تکنگارانه تاریخچه و موقعیت مرکز خرید مطالعه شده است.دادههای تحقیق به کمک روشهای کیفی چون مشاهده، مصاحبه و گفتوگو بهدست آمدهاست. نتیجه آنکه، مرکز خرید گلستان، به مکانی توریستی برای پرسهزنی و تفریح بدل شده است. نشان دادن کاربریهای جدید مکانی از طریق تولید فضاهای منحصربهفرد، هدف مقاله حاضر است... ادامه مطلب
بحث ما درباره مخاطبمحوری در ترجمه است. هنگامی که از "مخاطب" سخن میگوییم و او را "محور" قرار میدهیم اغلب چنین به ذهن میآید که قرار است از "نویسنده" فاصله بگیریم و به سوی مخاطب یا خواننده گرایش پیدا کنیم. اما در اینجا مقصود از "مخاطب محوری" نه فروکاستن متن اصلی بلکه مفهومی است که در طی این مقاله ذکر خواهم کرد. آنچه در اینجا عرضه میکنم نظریه نیست بلکه نوعی نگرش است، یعنی قصد ندارد همچون نظریه چارچوبی برای تشخیص درست از نادرست بنیان بگذارد و هر چه را در این چارچوب نگنجد باطل بشمارد، بلکه میخواهد فرصتی فراهم سازد تا خودش را با ترجمههای گوناگون محک بزند و همپای ترجمههای تازهتر خودش را بازسازی یا به روز کند... ادامه مطلب
گویا داریوش نخستین کسی بود که اززهی مرد پارسی سخن گفت و به این حقیقت اشاره کرد که جنگاوران پارسی نیزه دار در سراسر جهان کهن به نیرومندی و قدرت شهره بوده اند. در کتیبهی نقش رستم، نگارنده ای که احتمالا کسی جز خشایارشا نبوده، از زبان پدرش داریوش چنین متنی را بر گور وی حک کرده: "مردی هستم ورزیده، هم به دست و هم به پا. به هنگام سواری، سوارکاری خوبم. در تیرافکنی، تیراندازی چیره دستم، چه بر اسب باشم و چه پیاده. در نیزه وری، نیزه وری خوبم. خواه از روی اسب و خواه از روی خاک... ادامه مطلب
رویکردهای تبیینی مختلفی برای فهم و تفسیر و تحلیل اساطیر شکل گرفته است که عموما ذیل پارادایم تقلیل گرایانه روان شناختی قرار می گیرد. انسان شناسی با تاکیدی که بر کار میدانی داشته، سبب تحول نظریات و رویکردهای اسطوره شناسی با تاکید بر جوامع زنده شده است. اسطوره به مثابه امری زنده و در درون فرهنگ به سه حوزه اصلی معنا، کنش و تقدس در یک فرهنگ می پردازد. در این مقاله به دنبال بیان رویکرد سیستمی به اساطیر(نظام اساطیری) و با در نظر گرفتن اسطوره به مثابه نظام فرهنگی و تشابه آن با نظام نمادین دین، به دنبال تاکید بر تفسیری بودن مطالعه اساطیر و لزوم انجام این کار در جامعه ایران امروز برای نفد معرفت اسطوره شناختی رایج بوده ایم... ادامه مطلب
هر چیزی را نمیتوان به هر زبانی ترجمه کرد. به طور کلی، هر قدر ساختار دو زبان و نوع فرهنگ ها متفاوت و از هم دور باشند، ترجمه مشکلتر میشود. مشکلاتی که سبب میشود نتوان مطلبی را از زبانی به زبان دیگر ترجمه کرد انواع گوناگونی دارد. یکی از این موارد ترجمه جناس و به طور کلی بازی با زبان است. به گفتگوی زیر توجه کنید: - چرا بیقراری؟ - برای اینکه قرار دارم. چگونه میتوان این گفتگو را با این زیبایی به زبانی دیگر ترجمه کرد؟ ... ادامه مطلب
فراغت عرصهای است که اختیار و آزادی انسانها در آن، بیشتر قابل اعمال است. از اینرو، میتواند فرهنگ ایجاد کند و هویت افراد را آشکار سازد. اگرچه گفته شده که امروزه فراغت تا حدودی از اجبارهای فرهنگی و اجتماعی فاصله گرفته و از فعالیتهای کاری متمایز شده، با این حال هنوز فراغت زنان، محدودتر از مردان بوده و با کارهای خانگی درهم آمیخته است. در این مقاله ابتدا سعی شده تا مسایل فراغتی زنان، ریشهیابی شده و نقش تقسیمهای اجتماعی جنسیتی بر حضور متفاوت مردان و زنان در فضاها و فعالیتهای فراغتی تشریح شود. سپس محدودیتهای فراغتی زنان به لحاظ زمان، فعالیت و فضای فراغت در فضاهای شهری تحلیل شده است... ادامه مطلب
چندی پیش در وبلاگ آقای ناصر غیاثی، مترجم ساکن آلمان، بهترجمهی نامهای کوتاه از فرانتس کافکا برخوردم که در آن از جمله نام یکی از اعیاد مذهبی پیروان کلیسای پروتستان مسیحی دقیق ترجمه نشده بود. یادداشتی برای مترجم نوشتم و ضمن اشاره به پیشینهی تاریخی پیدایش نام این روز مذهبی، پیشنهادی هم برای ترجمه آن بهفارسی دادم؛ زیرا در جستوجوهایم متوجه شدم که در فرهنگهای دوزبانهی موجود، چه از انگلیسی بهفارسی یا آلمانی بهفارسی و چه فرانسه بهفارسی و حتی در فرهنگهای تخصصی، این اصطلاح مذهبی ثبت نشده است... ادامه مطلب