انسان‌شناسی تصویری

تدوین مستند به مثابه فرآیندی خلاق(شهروز توکل)

Sans titre.jpg

نوشتن دربارۀ مونتاژ به مثابۀ ساخت و انتقال یک حس است توسط کلمات، که نمی دانم امکان پذیر است یا نه ؟ آیا مونتاژ را می توان نوشت و پشیمان نشد ؟ آنچه که اتفاق می افتد این است که نه در سینما بلکه در همۀ هنرها ابتدا هنرمندانی می آیند ، آثاری خلق می شود بعضی ماندگار و بعضی از بین می رود و بعد تجربیات عینی و عملی انسانهای نخست رفته رفته علم می شود و هم از این روست که با خواندن این علوم هنری از آب در نمی آید و گویی فرایندی ست دست نیافتنی !... ادامه مطلب

گفتگو با اشکان اشکانی فیلمبردار مستند(نیما عباس پور)

Tasvir- ashkan1.jpg

اشکان اشکانی از سال ٧٨ به عنوان فیلمبردار فیلم های کوتاه مستند و داستانی فعالیت خود را آغاز کرده. او فیلمبردار کارهای موفقی چون روزهای بی تقویم، خواب سرد، یک شب مهمانی و بیش از پنجاه فیلم دیگر بوده. او خیلی سریع بدل به یکی از مهم ترین و بهترین فیلمبرداران فیلم کوتاه ایران شده. به همین دلیل هم به تازگی فیلمبردار یک فیلم مستند ایتالیایی بوده است... ادامه مطلب

نظم بخشی به خاطرة بصری از تاریخ معاصر ایران - پژوهش در فیلمی تازه یافته ازایران دهة 1310 (4)( محمد تهامی نژاد)

T1.jpg

در آخرین روزهایی که روی مقالة رفتار شناسی فیلمهای خبری و گزارشی کار می کردم با فیلمی مواجه شدم که مصداق واقعیِ نظریه ای است که در آن مقاله مطرح شده بود . در آنجا می خواستم بگویم که امور واقعی ، زیر نفوذ الگو های ذهنی شکل های متفاوتی بخود می گیرند . پژمان مظاهری پور کارگردان سینمای مستند ایران ، از فیلمی مستند خبر داشت که می خواست هر طور شده من را از وجود آن با اطلاع سازد . نشانه ها و نماهایی از فیلم را بر شمرد که آن ها را می شناختم... ادامه مطلب

نگاهی به مستند « چهره غمگین من» (سیدعلیرضا میرعلی نقی)

Tasvir- chehreye ghamgin- sahneye az film.jpg

" چهره غمگین من " ، فیلمی با ظاهری سراسر شخصی و باطنی سراسر عمومی ، برشی ظریف و خوش ساخت است از فضایی که همه ما ، خواه ناخواه ، و با هر میزان از ابتلا، در آن به سر می بریم.. عوارض افسردگی با هیچ بیماری دیگری ، حتی مهلک ترین ها از قبیل دیابت و سرطان و ایدز ، قابل مقایسه نیست . روند افسردگی به کل متفاوت با آنهاست. دیابت و ... تخریب را از جسم شروع می کنند و بعد به ذهن و روان نقب می زنند، ولی افسردگی ، تخریب را از روح آغاز و به فروپاشی تدریجی جسم ختم می کند... ادامه مطلب

درباره کریستف کیشلوفسکی

krzysztof+kieslowski.jpg

دومین دوره جشنواره بین المللی فیلم مستند ایران (سینما حقیقت) در مهر ماه سال 87 در تهران برگزار شد. چشم انداز سینمای مستند لهستان یکی از بخش های این جشنواره بود که در آن فیلمهای مستند چندین کارگردان برجسته لهستانی به نمایش درآمد. این نوشته سعی در معرفی این کارگردانان و فیلمهای به نمایش درآمده آنها دارد که در بخش اول آن به معرفی کریستف کیشلوفسکی و آثار به نمایش درآمده وی پرداخته می شود... ادامه مطلب

مستند آن گونه که هست و آن گونه که باید باشد(کیس بیکر ترجمه ی محسن قادری)

cinema_film_reel2.jpg

فیلم مستند اغلب در نقطه مقابل فیلم داستانی قرار گرفته است. این نکته عجیب نیست زیرا نخستین فیلم های مستند خود را با فیلم اصطلاحا داستانی رویارو دیدند. فیلم های مستند در مقایسه با فیلم های داستانی پیوندهای دیگری با جامعه یافتند و اهدافی فراتر از سرگرمی صرف و سودآوری برگزیدند.این فیلم ها همچنین می بایست جایگاهی برابر با فیلم داستانی غالب به خود می گرفتند... ادامه مطلب

درباره مستند های سعید شاه حسینی به بهانه ی مجموعه ی «دست ساخته ها»(مهرداد اسکویی)

Sans titre.jpg

"دست ساخته ها" چندبار به طورپراکنده از شبکه ی چهار سیما پخش شده است.کاش منظم تر پخش می شد.صنایع دستی به عنوان بخش مهمی از تولیدات فرهنگی بسیار مورد توجه فیلمساز ها بوده است.جایگاه ویژه‌ی این پدیده در جامعه‌ی سنتی و گرایش های مدرن آن در میان هنرمندان معاصر و تاثیر غیر قابل انکار آن در مبادلات بازار و صادرات به توجه دائم بر آن منجر شده است... ادامه مطلب

مفتون شرق، فیلم های مردمنگارانه دربارة قبائل کوچ رو: نمونة مورد مطالعه : علف ( 1925)(حمید نفیسی ترجمه ی محمد تهامی نژاد )

Bactiary_woman.JPG

فیلم های مردمنگارانه و اکتشافی مبین ایدئولوژی ملت ها و خواست جمعی برای دستیابی به شکلی هستند که از جنبة اجتماعی قابل قبول باشد ، از جنبة زیبایی شناختی دلپذیر از آب در آید، و از لحاظ تجاری و روایی موفق بیان شود. این فیلم ها همچنین مبین روانشناسی و امیال خود فیلمسازان هستند. در نتیجه، مهم است که نه تنها به ایدئولوژی های فراگیری چون استعمار گری ، شرق شناسی استعماری ("اورینتالیسم" به مفهوم مورد نظر ادوارد سعید) ، ملی گرایی، و امپریالیسم که اندیشه وخیال ملت ها را شکل می بخشند... ادامه مطلب

فیلم های سفر و کاوش(ریچارد م. برسام ترجمه ی ملک محسن قادری)

road.jpg

فیلم های سفروکاوش همچون فیلم های به نمایش درآمده در«هیلز تور» به سال 1904 به حفظ سینمای ناداستانی یاری رساندند.کوین برانلا این فیم ها را به گونه اغراق آمیز همچون« والاترین کوشش سینما»(404) برشمرده است زیرا هدف آغازین آنها انتقال اطلاعات، دانش و آگاهی، وتصوری از مکان های دور افتاده و ناآشنا بود.این فیلم ها برای بسیاری از مردمان آغاز سده بیستم بیانگرحقیقت و فانتزی بودند... ادامه مطلب

یادداشتی بر فیلم کوتاه مستند بوم های سنگی ساخته ی مهدی اسدی(سعید شاه حسینی)

Sans titre.jpg

بخشی مهم - و نه الزاما عمده از تولیدات سینمایی رویکردی بر شناخت انسان داشته اند و نیز البته اگر شناخت انسان را به محدود به شناخت اجتماعی و محدودتر از آن شناخت قومی قبیله ای وی نکنیم .چرا که عرصه ی این رویکرد از زوایای پنهان روان آدمی تا پایگاه اجتماعی و تعاملات وی در جامعه وسعت دارد و جنبه هایی که در این چشم انداز به دید می آید بسیار پیچیده تر از آن است که در یک حیطه ی ساده ی زمان حال محدود و محصور گردد... ادامه مطلب

درباره خاطرات یک تابستان(ادگار مورن ترجمه محسن قادری)

edgar_morin_2.jpg

این فیلم پژوهش است.محیط این پژوهش پاریس است.این فیلمی داستانی نیست.این پژوهش را با زندگی واقعی سر و کار است. این فیلمی مستند نیست.این پژوهش درپی توصیف نیست؛ تجربه ای است که پدیدآوران وبازیگرانش از سر گذرانده اند. این فیلمی جامعه شناختی درچارچوب درست واژه نیست.فیلم جامعه شناختی، جامعه را می پژوهد.این فیلمی مردم شناختی درچارچوب ژرف واژه است: این فیلم انسان را می جوید... ادامه مطلب

یادداشتی بر سینمای "هدی هانیگمن" با نگاهی به فیلم " فلز و مالیخولیا" (ترجمه و تالیف: فرحناز شریفی)

71975362.jpg

هدی هانیگمن از کودکان بازمانده هولوکاست ، در سال 1951 در شهر "لیما" پایتخت پرو متولد شد. او در دانشگاه لیما در رشته های زیست شناسی و ادبیات مشغول به تحصیل شد. در سال 1973 "پرو" را ترک کرد و به مکزیک، اسپانیا، اسرائیل و فرانسه سفر کرد. سپس در شهر رم و در Centro Sperimentale di Cinematografia به تحصیل سینما پرداخت... ادامه مطلب

باب مارلی از نگاه اسکورسیزی(ترجمه محسن قادری)

4db4omyy.jpg

پس از نوری بتابان، مستند اسکورسیزی درباره کنسرتی از رولینگ استونز به همین نام، وی درپی ساخت مستندی دیگر، این بار درباره چهره برجسته موسیقی رگه، باب مارلی است.شرکت های تاف گانگ و شانگ ریلا تهیه کنندگان فیلم اند و برای این کار مجوز خانواده مارلی را دریافت کرده اند.گرچه فیلم هنوز بی نام است اما زمان پخش رسمی آن مشخص شده است: ششم فوریه 2010 که با شصت و پنجمین زادروز باب مارلی همزمان است. زیگی مارلی فرزند این خواننده که مدیر تهیه فیلم خواهد بود اعلام داشت:« خوشحالم که خانواده مارلی همگی سرانجام امکان دادند که میراث پدرم با فیلمی مستند در اختیارجهانیان قرار گیرد.افتخار بزرگی است که این کار به دست آقای اسکورسیزی انجام می شود.»... ادامه مطلب

درباره ی مستند " سایه ی کتاب مقدس"( ترجمه ی عاصفه صادقی)

21cnd-niyazov.190.jpg

چرا بعضی از بزرگترین شرکت ها ی بین المللی کتاب راهنما، کتابی تهی و آکنده از تبلیغات سیاسی دولت ترکمنستان را به زبان های خود ترجمه می کنند ؟ فیلم سایه ی کتاب مقدس فساد و اقدامات غیر اخلاقی شرکت های بین المللی را که با دولت دیکتاتوری غنی شده از نفت و گاز ترکمنستان تجارت می کنند به تصویر می کشد اقدامی که به این دولت اجازه می دهد حقوق بشر را زیر پا گذاشته و به آزادی بیان تعدی کند وهمه زیر لوای سود و طمع صنفی توجیه می شود... ادامه مطلب

نگاهی به جدیدترین مستند ابراهیم سعیدی: نمایشی از مرزها(رضا بهرامی نژاد)

saeedi-ebrahim_1202208976.jpg

آخرین ساخته مشترک ابراهیم سعیدی و زهاوی سنجاوی "همه مادران من " را در جشنواره بیست و شش فجر دیدم و مایلم حس و حالم را درباره یکی از جدید ترین آثار جدی این سینما با شما در میان بگذارم و تشویقتان کنم دیدن آن را در نمایشهای آینده اش از دست ندهید. ابراهیم سعیدی را بیشتر به عنوان مونتور می شناسیم ( فیلمبرداری و مونتاژ این فیلم نیز بر عهده او بوده ) و من شخصا تا پیش از این فیلمی از او ندیده بودم . و اما فیلم :... ادامه مطلب

سرگئی آیزنشتاین(دان شا ترجمه ی محسن قادری)

sergei_eisenstein_240x323.jpg

دیوید تامسون هنگامی که دروس فیلم را در سال های دهه 1970 برگزار می کردم، خط مشی رسمی این بود که تاریخ سینما بازتاب دهنده کشاکش پیوسته رئالیسم و اکسپرسیونیسم است.این رویارویی را می توان ازهرسو پی گرفت: از لومیرها وملیس تا بیان آشنای آن در نگاشته های آندره بازن و سرگئی آیزنشتاین درنظریه کلاسیک.برحسب وظیفه هردو جلد کتاب « سینما چیست؟ »و دومجموعه مقاله « شکل فیلم» و« مفهوم فیلم» با ویراست جی لیدا را خواندم. سال های 1970 بود وآیزنشتاین دراوج چیرگی خود بود ومن شیفته مونتاژ استادانی چون نیکلاس رویگ، فرانسیس فورد کاپولا وسام پکین پا بودم و از همین رو ارزیابی تلخ دیوید تامسون درکتاب پر نفوذش «فرهنگ زندگی نامه ای سینما» (که نخستین بار در 1975 چاپ شد) بس چالش برانگیز بود... ادامه مطلب

فیلم «خانة خدا»: یک سند انسان شناختی یا مستند توضیحی؟ (محمدتهامی نژاد)

gallery4.jpg

فیلم خانة خدا به خاطر کیفیتِ خودِ پدیده و مجموعة حوادث پیرامونی، تناقضات درگفتگو هاو نوشته ها ی دست اند کاران و به عنوان فیلمی که با قصدی خاص یعنی برای تماشاچیِ سینما ساخته شده ، موضوع این پژوهش است که از این طریق بر نحوة اجرای یک آئین و بر احوالاتِ بخشی از جامعة ایرانی در گذشته وحال ، پرتو می افکند . روش من در این پژوهش تاریخ سینمایی ، مطالعة کتابخانه ای ، تماشای فیلم و مصاحبه و گفتگو بوده است و علیرغم کمبود منابع ، کوشیده ام از طریق این فیلم به سه دسته دانسته ها دست یابم... ادامه مطلب

نگاهی به انسان شناسی تصویری در حاشیه جشنواره سینما حقیقت(محمد صادق دقتی نجد)

7600208_orig.jpg

جشنواره سینما حقیقت با وجود دومین سال خود، از استقبال چشمگیری برخوردار بود. این جشنواره برای اولین بار سینمای مستند را به طور جدی در ایران به چالش کشید و مدعیان آن را به رقابت خواند. ابعاد بین المللی جشنواره، مشارکت گسترده فیلمسازان ایرانی و خارجی، تنوع برنامه ها، برگزاری کارگاهها و غرفه ها و بازار فیلم، امکانات مالی و اجرایی بالا که تا کنون در سینمای مستند ایران بی سابقه بوده است، می تواند از عوامل این موفقیت به شمار آید... ادامه مطلب

سینما وریته ،خاطرات یک تابستان و هرم انسانی(باربارا برونی ترجمه محسن قادری)

tables_artistes_images_jean_rouch.jpg

درقیاس با توجهی که به «خاطرات یک تابستان» (1961)نشان داده شده، «هرم انسانی» (1960) مستند دیگر ژان روش فیلم سازمردم شناس کمتر مورد توجه قرارگرفته است.خاطرات یک تابستان حاصل همکاری او با جامعه شناس فرانسوی ادگار مورن است.درحالی که بیش ترمستند های آغازین او در افریقا می گذرند، خاطرات یک تابستان در پاریس و در هنگامه جنگ الجزایر درست پیش ازگسترش آشوب های اجتماعی می گذرد که این دهه را دربرگرفته بود... ادامه مطلب

سلسله پرپیچ و تاب نشانه‌ها: نگاهی به مستند «دماغ به سبک ایرانی»(بهزاد دوران)

damagh.jpg

یک ـ نشانه‌شناسی موضوع: این که «آمار جراحی زیبایی بینی در جامعه به یکباره بالا می‌رود» و گرایش به آن چنان افزایش می‌یابد که «از دانش‌آموزان یک کلاس نوعی، حتی یک نفر هم پیدا نمی‌شود که نخواهد دماغش را عمل کند» و بلکه «بسیاری بدون به جان خریدن رنج و تعب این عمل و مخاطرات آشکار و نهان آن، به دنبال نشان‌دار کردن خود با نشانه‌های آنند»، همه را به تعبیر بقراط باید نشانه چیزی گرفت که از قضا پوشیده و پنهان است و این چنین آشکار و فریبنده پیش چشمان ما جلوه‌فروشی نمی‌کند... ادامه مطلب

کلیه حقوق این پایگاه، برای پایگاه اطلاع رسانی انسان شناسی و فرهنگ محفوظ است.